Afgekeurd door UWV: zo hou je grip op je WIA-uitkering en je inkomen

Afgekeurd voor werk betekent niet dat alles stopt: je rechten, plichten en inkomen draaien om wat je nog wél kunt verdienen. Je leest helder hoe de WIA werkt (WGA vs IVA), de route na 104 weken via UWV, alternatieven als Ziektewet, Wajong of bijstand, en wat inkomstenverrekening voor jouw portemonnee betekent. Met praktische tips voor voorbereiding op de keuring, re-integratie, herbeoordeling en tijdig bezwaar vergroot je je kans op een passend besluit én behoud je zoveel mogelijk inkomen.

Afgekeurd voor werk: wat betekent dat voor je uitkering?

Als je bent afgekeurd voor werk, gaat het niet om een label voor altijd, maar om wat je nog kunt verdienen in passend werk. In Nederland beoordeelt het UWV (overheidsinstantie die uitkeringen uitvoert) je belastbaarheid en bepaalt het verlies aan verdienvermogen in procenten. Dat percentage bepaalt je recht: minder dan 35% betekent geen WIA, 35-80% of 80-100% kan recht geven op WGA (gedeeltelijk of tijdelijk volledig) of IVA (volledig én duurzaam). De regels WIA-uitkering schrijven voor dat je na 104 weken ziekte beoordeeld wordt en dat de hoogte en duur van je uitkering afhangen van je laatstverdiende loon en je arbeidsongeschiktheidspercentage. Werk je (deels) naast je uitkering, dan worden inkomsten verrekend.

Je hebt ook plichten: meewerken aan re-integratie, passend werk accepteren en veranderingen in je gezondheid of inkomsten meteen doorgeven. Heb je geen werkgever (meer), dan val je vaak eerst onder de Ziektewet. Ben je op jonge leeftijd duurzaam beperkt, dan kan Wajong een optie zijn. Is er geen recht op WIA, dan kom je mogelijk uit bij WW of, als vangnet, de Participatiewet (bijstand). In België loopt dit via je ziekenfonds en het RIZIV, met hetzelfde principe: een medische beoordeling die je inkomensbescherming bepaalt. Afgekeurd zijn raakt dus je inkomen, je rechten én wat er van je verwacht wordt.

Wanneer ben je arbeidsongeschikt volgens UWV?

Je bent volgens UWV arbeidsongeschikt als je door ziekte of beperkingen nog maar een deel van je oude loon kunt verdienen. Een verzekeringsarts legt je medische beperkingen vast in een Functionele Mogelijkhedenlijst (FML) en een arbeidsdeskundige bekijkt welke voorbeeldfuncties daarbij passen en wat je daarmee realistisch kunt verdienen. Dat wordt vergeleken met je maatmanloon: het loon dat je in je laatste, gezonde functie verdiende.

Kun je minder dan 65% daarvan verdienen (dus verlies van 35% of meer), dan voldoe je aan de WIA-drempel. Minder dan 35% betekent geen WIA, 35-80% leidt meestal tot WGA, 80-100% kan WGA of IVA zijn; voor IVA moeten je beperkingen bovendien duurzaam zijn (weinig of geen herstel te verwachten). De regels WIA-uitkering schrijven voor dat deze beoordeling meestal na 104 weken ziekte plaatsvindt en dat je later herbeoordeeld kunt worden.

Gevolgen voor je inkomen en je baan

Word je (deels) arbeidsongeschikt, dan verandert er veel in je inkomen en je werk. In de eerste 104 weken betaalt je werkgever meestal minimaal 70% van je loon door (soms hoger volgens cao) en kijk je samen naar passend werk of aanpassingen. Na die periode volgt de WIA-keuring: minder dan 35% verlies betekent geen WIA en vaak overstap naar WW of, als vangnet, bijstand; bij 35-80% of 80-100% kom je in WGA of IVA.

De hoogte hangt af van je dagloon en de regels WIA-uitkering. In de WGA start je vaak met een loongerelateerde uitkering en later een loonaanvullings- of vervolguitkering; werken loont meestal, maar inkomsten worden verrekend. In de IVA is de uitkering hoger en mag je beperkt bijverdienen. Na twee jaar ziekte kan je werkgever ontslag met transitievergoeding aanvragen, tenzij re-integratie in passend werk lukt.

[TIP] Tip: Meld je direct bij UWV en vraag tijdig WIA/ZW aan.

Welke uitkering past bij jouw situatie?

Onderstaande tabel helpt je snel kiezen welke uitkering past bij jouw situatie als je (deels) bent afgekeurd voor werk: wie komt wanneer in aanmerking, welke voorwaarden gelden en wat dit globaal betekent voor duur, hoogte en werken.

Kern: kortdurend ziek zonder werkgever valt vaak onder Ziektewet; na 104 weken kom je in de WIA (WGA bij deels/niet-duurzaam, IVA bij volledig en duurzaam). Ben je al jong beperkt dan kan Wajong passen; zonder recht elders is de Participatiewet het vangnet.

Welke uitkering bij jou past, hangt vooral af van je arbeidsongeschiktheidspercentage, of je een werkgever hebt en hoe duurzaam je beperkingen zijn. Ben je na 104 weken ziekte voor 35% of meer arbeidsongeschikt, dan kom je in de WIA: WGA als je (gedeeltelijk) kunt werken of de situatie tijdelijk volledig is, IVA als je volledig én duurzaam arbeidsongeschikt bent. De regels WIA-uitkering bepalen de wachttijd, drempel (35%) en hoe hoogte en duur worden berekend op basis van je dagloon. Heb je geen werkgever (meer) of ben je ziek uit dienst gegaan, dan val je vaak eerst onder de Ziektewet, totdat de WIA-keuring plaatsvindt.

Ben je jong en heb je al langdurig weinig of geen arbeidsvermogen, dan kan Wajong uitkomst bieden. Is je verlies aan verdienvermogen lager dan 35% en heb je geen werk, dan is WW soms mogelijk; als vangnet kun je terugvallen op de Participatiewet (bijstand), met een vermogen- en partnerinkomenstoets. Ben je zelfstandig ondernemer, dan ben je aangewezen op een AOV of vrijwillige verzekering bij UWV.

WIA (WGA en IVA) na 104 weken: voorwaarden en AO-percentages

Na 104 weken ziekte beoordeelt UWV of je in de WIA valt. Voorwaarden zijn dat je als werknemer verzekerd was, samen met je werkgever aan re-integratie hebt gewerkt (Poortwachter) en dat je verlies aan verdienvermogen minimaal 35% is. De AO-percentages bepalen de route: 35-80% leidt doorgaans tot WGA, 80-100% kan WGA of IVA zijn. Voor IVA moet je volledig én duurzaam arbeidsongeschikt zijn, met weinig tot geen herstel te verwachten op middellange termijn.

Onder 35% is er geen WIA en kijk je naar werkhervatting, WW of als vangnet de Participatiewet. In WGA telt wat je nog kunt verdienen in passende functies; in IVA staat je duurzame uitval centraal. De hoogte volgt uit je dagloon en kan wijzigen door werken of herbeoordeling.

Ziektewet als je geen werkgever (meer) hebt

Val je ziek uit terwijl je geen werkgever (meer) hebt, dan kom je vaak in de Ziektewet terecht. Denk aan ziek uit dienst gaan na een tijdelijk contract, een uitzendbeding dat eindigt, of ziek worden terwijl je een WW-uitkering hebt. Je meldt je ziekte direct bij UWV, dat vervolgens als “werkgever” optreedt: je krijgt meestal 70% van je dagloon, soms 100% bij zwangerschap/zwangerschapsgerelateerde klachten of orgaandonatie.

Je hebt re-integratieplichten en je wordt beoordeeld door een verzekeringsarts en zo nodig een arbeidsdeskundige. Na ongeveer een jaar volgt vaak een eerstejaars ZW-beoordeling en uiterlijk na 104 weken bekijkt UWV of je doorstroomt naar de WIA. Werk je gedeeltelijk of heb je andere inkomsten, dan verrekent UWV dit met je Ziektewet-uitkering.

Wajong en participatiewet in het kort

Wajong is er voor je als je op jonge leeftijd (meestal voor je 18e of tijdens je studie) door een ziekte of beperking weinig tot geen arbeidsvermogen hebt. UWV beoordeelt of je duurzaam geen arbeidsvermogen hebt; dan krijg je een Wajong-uitkering met focus op inkomenszekerheid en begeleiding naar werk. Kun je deels werken, dan mag je bijverdienen en wordt je loon verrekend; er geldt geen vermogenstoets, maar je uitkering kan wel lager worden door inkomsten.

De Participatiewet (bijstand) is het vangnet via je gemeente als je geen recht hebt op andere uitkeringen of als je inkomen te laag is. Daarbij tellen je vermogen en het inkomen van je partner mee, en je hebt plichten zoals solliciteren, meewerken aan re-integratie en het accepteren van passend werk.

[TIP] Tip: Vraag uiterlijk in week 93 WIA aan; overleg bedrijfsarts en UWV.

Regels WIA-uitkering: rechten, plichten en hoogte

De regels WIA-uitkering bepalen wat je krijgt, wat je moet doen en wat je mag verwachten als je na 104 weken ziekte 35% of meer arbeidsongeschikt bent. Je rechten: een zorgvuldige beoordeling, inzage in je dossier, een beslissing met uitleg, begeleiding naar werk en de mogelijkheid om bezwaar te maken. Je plichten: meewerken aan re-integratie, passend werk accepteren, actief solliciteren als dat kan, en elke verandering in gezondheid, werk of inkomen direct doorgeven. De hoogte hangt af van je dagloon en of je in WGA of IVA valt. In de WGA start je vaak met een loongerelateerde uitkering die meestal rond 70% van je dagloon ligt binnen wettelijke grenzen; daarna volgt een loonaanvullings- of vervolguitkering, afhankelijk van hoeveel je van je resterende verdiencapaciteit benut.

Werken loont meestal, maar inkomsten worden verrekend. In de IVA krijg je 75% van je (maximaal) dagloon omdat je volledig én duurzaam arbeidsongeschikt bent. Herbeoordelingen kunnen je uitkering verhogen, verlagen of beëindigen, dus goede documentatie en tijdige meldingen zijn cruciaal.

Toelating, keuring en verschil WGA vs IVA

Om tot de WIA te worden toegelaten, moet je na 104 weken ziekte nog steeds 35% of meer verlies aan verdienvermogen hebben en verzekerd zijn als werknemer. Bij de keuring legt een verzekeringsarts je beperkingen vast (FML) en bepaalt een arbeidsdeskundige wat je met passende functies nog kunt verdienen ten opzichte van je maatmanloon. Het verschil WGA vs IVA draait om mate én duurzaamheid. WGA is voor wie gedeeltelijk of tijdelijk volledig arbeidsongeschikt is; je start vaak met een loongerelateerde uitkering en daarna een loonaanvullings- of vervolguitkering, waarbij werken loont maar inkomsten worden verrekend.

IVA is voor volledig én duurzaam arbeidsongeschikte je, met 75% van je (gemaximeerde) dagloon en minder re-integratieplicht. Herbeoordelingen kunnen je route of hoogte wijzigen.

Duur, hoogte en inkomstenverrekening als je (deels) werkt

In de WIA hangt de duur en hoogte van je uitkering af van het type en hoeveel je (nog) kunt verdienen. In de WGA start je meestal met een loongerelateerde uitkering (duur 3 tot 24 maanden, afhankelijk van je arbeidsverleden). Daarna krijg je een loonaanvullingsuitkering als je minstens 50% van je resterende verdiencapaciteit benut; lukt dat niet, dan val je terug op de lagere vervolguitkering.

De hoogte is gebaseerd op je (gemaximeerde) dagloon en je arbeidsongeschiktheidspercentage. Werk je naast je uitkering, dan worden je inkomsten verrekend (in de LGU doorgaans 70% van je loon), maar werken loont meestal. In de IVA krijg je 75% van je dagloon; inkomsten kunnen tot korting of herbeoordeling leiden.

Herbeoordeling en wat dit voor je uitkering betekent

Een herbeoordeling checkt opnieuw hoe arbeidsongeschikt je bent en kan grote gevolgen hebben voor je WIA-uitkering. UWV plant dit periodiek of naar aanleiding van veranderingen die je zelf meldt, zoals verbetering of verslechtering van je gezondheid of hogere inkomsten. Bij verbetering kan je arbeidsongeschiktheidspercentage dalen en wordt je uitkering verlaagd of beëindigd; bij verslechtering kun je juist hoger uitkomen, of van WGA naar IVA gaan als je volledig én duurzaam uitvalt.

Werk je in de WGA langdurig 65% of meer van je maatmanloon, dan kan je recht eindigen na 12 maanden. Je moet verschijnen op afspraken, actuele medische info aanleveren en wijzigingen direct doorgeven volgens de regels WIA-uitkering. Ben je het niet eens met de beslissing, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken.

[TIP] Tip: Dien binnen zes weken bezwaar in met recente medische onderbouwing.

Van ziekmelding tot besluit: stappen en praktische tips

Van ziekmelding tot UWV-besluit: dit zijn de belangrijkste stappen en slimme tips om niets te missen. Zo houd je grip op je re-integratie en WIA-aanvraag.

• Ziekmelding en Poortwachter: binnen 6 weken een probleemanalyse door de bedrijfsarts, daarna samen met je werkgever een plan van aanpak met regelmatige evaluaties (eerstejaarsevaluatie en eindevaluatie); re-integratie eerst in spoor 1 (eigen/aangepast werk) en zo nodig spoor 2 (ander werk); bewaak de wachttijd van 104 weken en dien je WIA-aanvraag 93-88 dagen voor het einde in via Mijn UWV.
• Voorbereiden op de keuring: vul de UWV-vragenlijst zorgvuldig in, verzamel recente medische informatie, je medicatielijst en contactgegevens van behandelaren; houd een klachten- en dagboek bij; beschrijf concrete beperkingen (uren, tempo, tillen, prikkels, zitten/staan, concentratie) en blijf consequent in je verhaal; neem zo nodig iemand mee naar het gesprek.
• Bezwaar en beroep: na het besluit heb je 6 weken om bezwaar te maken; vraag je complete dossier op (rapporten van verzekeringsarts en arbeidsdeskundige) en onderbouw je bezwaar met medische en arbeidskundige stukken; voorkom veelgemaakte fouten zoals te laat indienen, ontbrekende informatie of niet verschijnen; vraag hulp (juridisch/ervaringsdeskundig) en overweeg een deskundigenoordeel als je eerder in het traject vastloopt.

Met deze stappen en tips vergroot je de kans op een zorgvuldig UWV-besluit. Bewaar alle documenten en noteer belangrijke termijnen in je agenda.

Ziekmelding, poortwachterverplichtingen en de wachttijd van 104 weken

Meld je ziek op je eerste verzuimdag bij je werkgever; die schakelt de bedrijfsarts in en start de stappen uit de Wet verbetering Poortwachter. Binnen zes weken volgt een probleemanalyse door de bedrijfsarts en uiterlijk twee weken daarna maak je samen een plan van aanpak met re-integratiedoelen. Je evalueert periodiek, met een eerstejaarsevaluatie rond week 52. De wachttijd tot de WIA-keuring is 104 weken, waarin je werkgever minimaal 70% loon doorbetaalt en jij meewerkt aan re-integratie in spoor 1 (eigen werk) en zo nodig spoor 2 (ander werk).

De werkgever doet rond week 42 een melding bij UWV; jij vraagt de WIA tussen dag 93 en 88 vóór het einde van de wachttijd aan. Voldoen jij of je werkgever niet aan de verplichtingen, dan kan UWV een loonsanctie opleggen en de wachttijd verlengen.

Voorbereiden op de keuring: aanpak en documenten

Een goede voorbereiding helpt je om tijdens de keuring volledig en consistent te zijn. Begin met het verzamelen van recente medische stukken: brieven van specialist en huisarts, behandelplannen, testuitslagen, een actueel medicatieoverzicht en verslagen van bijvoorbeeld fysio of psycholoog. Voeg je re-integratiedocumenten toe, zoals plan van aanpak, eerstejaarsevaluatie en eindevaluatie, plus een korte functiebeschrijving van je laatste baan.

Noteer namen en contactgegevens van je behandelaars en neem een geldig identiteitsbewijs mee. Houd vooraf een dagboek bij met klachten, belastbaarheid, herstelmomenten en wat dit betekent voor tempo, zitten, staan, tillen, prikkels en uren. Oefen je verhaal aan de hand van een gemiddelde dag, benoem ook slechte dagen, en wees consequent met de regels WIA-uitkering in je achterhoofd.

Bezwaar en beroep: termijnen en veelgemaakte fouten

Ben je het oneens met het UWV-besluit, dien dan binnen zes weken bezwaar in (termijn loopt vanaf de dag na de datum op de brief). Kom je er niet uit, dan kun je binnen zes weken na de beslissing op bezwaar in beroep bij de rechtbank en daarna eventueel in hoger beroep. Dien zo nodig pro forma bezwaar in om de termijn te halen en vraag meteen om je dossier; motiveer daarna met medische info en argumenten tegen de FML, het maatmanloon of de geselecteerde functies.

Veelgemaakte fouten zijn te laat indienen, alleen “oneens” roepen zonder onderbouwing, geen bewijs meesturen, niet verschijnen op de hoorzitting, of het besluit niet op rekendatum controleren. Verstuur digitaal via Mijn UWV of aangetekend en vraag bij spoed een voorlopige voorziening aan.

Veelgestelde vragen over afgekeurd uitkering

Wat is het belangrijkste om te weten over afgekeurd uitkering?

Afgekeurd betekent dat UWV je arbeidsongeschiktheid beoordeelt en bepaalt welke uitkering past: WIA (WGA of IVA) na 104 weken, Ziektewet zonder werkgever, of Wajong/Participatiewet. Dit beïnvloedt je inkomen, re-integratieplichten en baanzekerheid.

Hoe begin je het beste met afgekeurd uitkering?

Meld je tijdig ziek, voldoe aan Poortwachterverplichtingen en verzamel medische stukken. Vraag WIA rond week 88-93 aan, of Ziektewet/Wajong indien passend. Controleer dagloon, AO-percentage en functie-duiding. Overweeg gratis UWV-werkplaats, vakbond of juridisch advies.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij afgekeurd uitkering?

Te late WIA-aanvraag (na week 93), geen bezwaar binnen 6 weken, onvolledig medisch dossier, inkomsten niet melden, passend werk weigeren, FML/functieduiding niet checken, herbeoordeling negeren, of re-integratieverslagen niet bijhouden. Dit kost rechten en geld.